Artrose is meer dan slijtage

Hoe voeding, immuuninstructies en systeemregulatie het gewricht sturen

Artrose wordt vaak omschreven als een onvermijdelijk gevolg van ouder worden: slijtage van het gewricht, verlies van kraakbeen, stijfheid en pijn. Beeldvorming laat veranderingen zien in bot en kraakbeen, en vanuit de reguliere geneeskunde ligt de focus dan ook logisch op pijnvermindering, beweegadvies en – in een later stadium – chirurgische oplossingen.

Die benadering heeft grote waarde. Ze maakt schade zichtbaar, geeft houvast en biedt verlichting. Maar ze verklaart niet alles.

Waarom heeft de één duidelijke artrose zonder pijn, terwijl een ander veel klachten heeft bij relatief geringe structurele veranderingen? Waarom treedt artrose soms op in één gewricht, soms symmetrisch, en soms op meerdere plekken tegelijk?

Binnen Witteveen Gezond kijken we naar artrose vanuit een breder biologisch perspectief: het gewricht niet als los onderdeel, maar als onderdeel van een gereguleerd systeem.

Het gewricht als levend systeem

Een gewricht is geen passief scharnier. Het is een dynamische structuur die voortdurend reageert op:

• mechanische belasting

• neurologische aansturing

• doorbloeding

• hormonale signalen

• metabole beschikbaarheid

• immuunactiviteit

Kraakbeen heeft geen directe bloedvoorziening. De voeding ervan verloopt via diffusie vanuit synoviaal vocht, aangedreven door afwisseling van belasting en ontspanning. Dat maakt het gewricht extra gevoelig voor veranderingen in doorbloeding, beweging en systeemregulatie.

Wanneer die voorwaarden langdurig suboptimaal zijn, verandert het gewricht. Niet abrupt, maar stap voor stap.

Voeding van het gewricht: meer dan bouwstoffen

In de praktijk wordt bij artrose vaak gedacht aan “smering” of aan supplementen als oplossing. Witteveen Gezond kijkt verder. Voeding van het gewricht betekent:

• voldoende circulatie

• goede kwaliteit synoviaal vocht

• intacte zenuw-aansturing

• adequaat herstelvermogen

Dit vraagt niet alleen om lokale beweging, maar ook om:

• een goed gereguleerd autonoom zenuwstelsel

• hormonale balans

• metabole stabiliteit

Zonder deze voorwaarden kan zelfs de beste lokale interventie onvoldoende effect hebben.

Het immuunsysteem als regisseur, niet als vijand

Artrose is géén klassieke ontstekingsziekte zoals reumatoïde artritis. Toch speelt het immuunsysteem vaak een cruciale rol.

Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat bij artrose regelmatig sprake is van laaggradige immuunactivatie: subtiele, chronische signalen die het weefsel beïnvloeden zonder duidelijke ontstekingswaarden in het bloed. Macrofagen, cytokines en lokale ontstekingsmediatoren beïnvloeden hoe kraakbeen en bot zich aanpassen.

Binnen Witteveen Gezond spreken we daarom over instructies aan het immuunsysteem.

Goede instructies:

• opruimen

• herstellen

• terug naar rust

Minder gunstige instructies:

• blijven waakzaam

• blijven verstevigen

• blijven aanpassen

Wanneer het immuunsysteem langdurig de boodschap krijgt dat een gebied “niet veilig” is, kiest het lichaam voor structurele aanpassing. Botaanwas en stijfheid zijn dan geen fout, maar een beschermstrategie.

Darm–immuun-as en systemische prikkels

Een belangrijke bron van immuuninstructies is de darm. De darm bepaalt in grote mate:

• welke signalen het immuunsysteem ontvangt

• hoe laaggradige ontsteking wordt aangestuurd

• hoe tolerant of reactief het lichaam is

Darmpermeabiliteit, microbiota-samenstelling en voedingsbelasting kunnen indirect bijdragen aan gewrichtsveranderingen. Niet omdat de darm “het probleem” is, maar omdat hij deel uitmaakt van hetzelfde regulatiesysteem.

Remote recovery: herstel gebeurt zelden lokaal

Een kernprincipe binnen Witteveen Gezond is remote recovery: herstel van een lokaal probleem vindt vaak plaats via een andere route dan waar de klacht zit.

Voor artrose betekent dit dat verbetering kan optreden door:

• stressregulatie

• verbetering van slaap

• optimaliseren van hormonale signalen

• verminderen van chronische spierspanning

• herstellen van darm–immuuncommunicatie

Het gewricht profiteert mee, ook als het niet direct wordt behandeld.

Eén gewricht of meerdere: hetzelfde label, andere logica

Artrose kan zich op verschillende manieren presenteren:

• één knie

• beide heupen

• handen, knieën en wervelkolom tegelijk

Vanuit Witteveen Gezond zijn dit verschillende routes met dezelfde einddiagnose.

• Lokaal → vaak mechanisch-compensatoir

• Symmetrisch → vaker systemisch

• Meerdere gewrichten → vaak immuun-, hormonaal of metabool gestuurd

Het label “artrose” zegt dus weinig over de onderliggende oorzaak.

Waarom 'one size fits all' niet werkt

Als de routes verschillend zijn, kan de behandeling dat niet níét zijn.

Wat voor de één werkt (meer krachttraining, meer belasting) kan bij een ander klachten verergeren als:

• het zenuwstelsel in overlevingsstand staat

• herstelcapaciteit ontbreekt

• het immuunsysteem verkeerde instructies krijgt

Witteveen Gezond kiest daarom voor deze volgorde:

1. Regulatie vóór belasting

2. Systeem vóór structuur

3. Instructie vóór interventie

Pas daarna krijgt lokale behandeling zijn volle effect.

Artrose opnieuw bekeken

Vanuit Witteveen Gezond is artrose geen puur slijtageproces en geen vast eindstation. Het is het resultaat van hoe het lichaam jarenlang heeft moeten functioneren, compenseren en beschermen.

Dat maakt artrose complexer maar ook menselijker, begrijpelijker en vaak beter beïnvloedbaar.

Niet omdat alles te herstellen is, maar omdat inzicht ruimte geeft voor afstemming.

En precies daar ligt de kern van duurzame begeleiding.